Skip to main content

पोषण व आहार - स्निग्ध पदार्थ (Fats)

 सजीवांनी अन्न व पाणी घेऊन त्यांचा वाढ व इतर कामांसाठी वापर करणे या प्रक्रियेला पोषण म्हणतात. आणि या कामासाठी उपयोगी पडण्याऱ्या अन्नघटकांना पोषकतत्वे म्हणतात.

पोषकतत्वे आणि अन्नपदार्थ 

कर्बोदके, स्निग्ध पदार्थ, प्रथिने, जीवनसत्वे, खनिजे आणि तंतुमय पदार्थ हे आपल्या अन्नातील पोषकतत्वांचे मुख्य प्रकार आहेत. 

स्निग्ध पदार्थ (Fats)

आहारातील चरबी ऊर्जा प्रदान करते. ते पेशींची संरचना राखतात आणि चयापचय कार्यामध्ये सामील असतात. आवश्यक चरबीयुक्त आम्ल (fatty Acid) शरीरात संश्लेषित केले जाऊ शकत नाहीत आणि ते आहाराद्वारे प्रदान केले जातात. ओमेगा चरबीयुक्त आम्ल  (fatty Acid) मानवी पोषणास आवश्यक आहेत.

तेल, तूप, लोणी अश्या स्निग्ध पदार्थांपासून सुद्धा आपल्याला ऊर्जा मिळते. आपण झालेल्या अन्नपदार्थापासून आपल्याला उष्णेतेच्या स्वरूपात ऊर्जा मिळते. उष्णता मोजण्यासाठी किलोकॅलरी एक्काचा उपयोग होतो. 

अन्नपदार्थापासून मिळणाऱ्या ऊर्जेसाठीही किलोकॅलरी एकक वापरतात. वाढत्या वयातील मिल-मुलींना रोज साधारणपणे २००० - २५०० किलोकॅलरी ऊर्जा अन्नातून मिल्ने आवश्यक आहे. 


Comments

Popular posts from this blog

बक्सरची लढाई (1764)

1757 मध्ये प्लासीच्या लढाईनंतर, कंपनीला बंगाल, बिहार आणि ओरिसामध्ये मुक्त व्यापार करण्याचा निर्विवाद अधिकार देण्यात आला. कंपनीला बंगालमध्ये 24 परगण्यांचे स्थान प्राप्त झाले. मीर जाफर (१757 ते 1760) बंगालचा नवाब थकबाकीदार झाला,  फौजेचा खर्च नवाबाने द्यावा असे ब्रिटिशांनी मीर जाफर कडे मागण्या केल्या, खजिना रिकामा असल्याने तो सैन्याचा पगार देऊ शकला नाही. तेव्हा ब्रिटिशांनी त्याला पदच्युत केले व त्याचा जावई मीर कासीम याला नवाब केले.  मीर कासिम (१७६० - १७६३) :-  मीर कासिम यांनी बर्दवान, मिदनापूर आणि चितगावच सैन्याच्या खर्चासाठी दिले.  इंग्रज व मीर कासीम यांच्यात तह :- (सप्टेंबर १७६०) नवाबाने दक्षिण मोहिमेसाठी 5 लाख द्यावेत. दोघांचेही शत्रू व मित्र सारखेच राहतील.  सत्तेवर येताच इंग्रजांचे सानिध्य टाळण्यासाठी आपली राजधानी मुर्शिदाबादहून मोंगिर येथे हलविली. (कलकत्यापासून ३०० मैल) . सैन्यसंघटन युरोपियांप्रमाणे ठेवून मुंगेरला आधुनिक तोफा व बंदुका तयार करण्याचा कारखाना काढला. रामनारायण (बिहारचा नायब सुभेदार) मीर कासीमची सत्ता मनात नव्हता, त्याला इ...

उती - Tissues : प्राणी उती (Animal Tissues)

अतिरिक्त पेशींसह एक किंवा अधिक प्रकारच्या विशिष्ट पेशींचे एकत्रीकरण म्हणजे ऊती. ऊतींच्या अभ्यासाला हिस्टॉलॉजी (Histology) म्हणतात. उतींचे प्रकार* साध्या ऊती (Simple tissue:- विशिष्ट कार्य करण्यासाठी उत्पत्ती, स्वरूप, संरचना आणि एकत्र काम करणाऱ्या पेशींचा एक गट. कंपाऊंड ऊती (Compound tissue):  पेशींचा समूह त्यांच्या रचना आणि कार्यप्रणालीमध्ये भिन्न परंतु विशिष्ट कार्य करण्यासाठी सह-समन्वय.  प्राण्यांच्या ऊतींना त्यांची रचना आणि कार्ये यांच्या आधारावर चार मूलभूत प्रकारांमध्ये विभागले जाऊ शकते. Epithelial tissue (एपिथेलियल ऊती) उपकला ऊतक. Connective tissue (संयोजी ऊती)  Muscular tissue (स्नायू ऊती) Nervous tissue ( चेता  उती) Epithelial tissue (एपिथेलियल ऊती) उपकला ऊतक.:- शरीराच्या बाह्य पृष्ठभागावर आणि अंतर्गत अवयवांना व्यापून टाकणार्‍या पेशींच्या एक किंवा अधिक थरांनी बनलेला हा एक सोपा ऊतक आहे. पेशी कमी बाह्य सामग्रीसह एकमेकांच्या अगदी जवळ ठेवल्या जातात. एपिथेलियल पेशी नॉन-सेल्युलर बेसमेंट मेम्ब्रेनवर पडून असतात.  एपिथेलियल ऊती मध्ये सामान...