Skip to main content

पोषण व आहार - कर्बोदके (Carbohydrates)

 सजीवांनी अन्न व पाणी घेऊन त्यांचा वाढ व इतर कामांसाठी वापर करणे या प्रक्रियेला पोषण म्हणतात. आणि या कामासाठी उपयोगी पडण्याऱ्या अन्नघटकांना पोषकतत्वे म्हणतात.

पोषकतत्वे आणि अन्नपदार्थ 

कर्बोदके, स्निग्ध पदार्थ, प्रथिने, जीवनसत्वे, खनिजे आणि तंतुमय पदार्थ हे आपल्या अन्नातील पोषकतत्वांचे मुख्य प्रकार आहेत. 

ऊर्जादायी पोषकतत्वे - कर्बोदके

आपली मुख्य गरज ऊर्जेची असते. ती कर्बोदकांमुळे भागते. त्यामुळे आपल्या आहारात भात, पोळी, भाकरी, अशा पदार्थांचा समावेश असतो. म्हणून जास्त प्रमाणात कर्बोदके देणारी तृणधान्ये आपल्या अन्नातील प्रमुख घटक आहे. 

कार्बोहायड्रेट्स कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजनपासून बनविलेले सेंद्रीय संयुगे आहेत. ग्लूकोज, सुक्रोज, लैक्टोज, स्टार्च, सेल्युलोज ही कार्बोहायड्रेट्सची उदाहरणे आहेत. कार्बोहायड्रेटचे वर्गीकरण मोनोसाकॅराइड (ग्लूकोज), डिसकॅराइड (सुक्रोज) आणि पॉलिसेकेराइड (सेल्युलोज) आहे. वर्गीकरण प्रत्येक समूहात असलेल्या साखर रेणूंच्या संख्येवर आधारित आहे.

आपण खालेल्या अन्नपदार्थ पासून आपल्याला उषण्तेच्या स्वरूपात ऊर्जा  मिळते.  उष्णता मोजण्यासाठी किलोकॅलरी एक्काचा वापर करतात. वाढत्या वयातील मुलं-मुलींना रोज साधारणपणे २००० - २५०० किलोकॅलरी ऊर्जा अन्नातून मिळण्याची गरज आहे.



Comments

Popular posts from this blog

बक्सरची लढाई (1764)

1757 मध्ये प्लासीच्या लढाईनंतर, कंपनीला बंगाल, बिहार आणि ओरिसामध्ये मुक्त व्यापार करण्याचा निर्विवाद अधिकार देण्यात आला. कंपनीला बंगालमध्ये 24 परगण्यांचे स्थान प्राप्त झाले. मीर जाफर (१757 ते 1760) बंगालचा नवाब थकबाकीदार झाला,  फौजेचा खर्च नवाबाने द्यावा असे ब्रिटिशांनी मीर जाफर कडे मागण्या केल्या, खजिना रिकामा असल्याने तो सैन्याचा पगार देऊ शकला नाही. तेव्हा ब्रिटिशांनी त्याला पदच्युत केले व त्याचा जावई मीर कासीम याला नवाब केले.  मीर कासिम (१७६० - १७६३) :-  मीर कासिम यांनी बर्दवान, मिदनापूर आणि चितगावच सैन्याच्या खर्चासाठी दिले.  इंग्रज व मीर कासीम यांच्यात तह :- (सप्टेंबर १७६०) नवाबाने दक्षिण मोहिमेसाठी 5 लाख द्यावेत. दोघांचेही शत्रू व मित्र सारखेच राहतील.  सत्तेवर येताच इंग्रजांचे सानिध्य टाळण्यासाठी आपली राजधानी मुर्शिदाबादहून मोंगिर येथे हलविली. (कलकत्यापासून ३०० मैल) . सैन्यसंघटन युरोपियांप्रमाणे ठेवून मुंगेरला आधुनिक तोफा व बंदुका तयार करण्याचा कारखाना काढला. रामनारायण (बिहारचा नायब सुभेदार) मीर कासीमची सत्ता मनात नव्हता, त्याला इ...

उती - Tissues : वनस्पती उती (Plant Tissues)

उती पेशींचे समूह असतात ज्यांची रचना समान असते आणि विशिष्ट कार्य करण्यासाठी एकत्र कार्य करते. अवयव ही विशिष्ट कार्ये करणाऱ्या ऊतींच्या संग्रहाने बनलेली संरचना आहे.  उदाहरणार्थ, वनस्पतींमध्ये मूळ, देठ आणि पाने हे अवयव आहेत, तर झिलेम आणि फ्लोम या ऊती आहेत. उदाहरणार्थ, प्राण्यांच्या पोटात एक अवयव आहे ज्यामध्ये एपिथेलियल सेल्स, ग्रंथीच्या आणि स्नायूंच्या पेशींपासून बनलेल्या ऊती असतात. * उतींचे प्रकार* त्यांच्या संरचनेच्या आणि कार्याच्या आधारे ऊतींचे चार प्रकार केले जाऊ शकतात: एपिथेलियल  Epithelial   (आच्छादन) संरक्षणासाठी ऊती. स्नायुं  Muscular  (आकुंचन ) हालचाली आणि लोकोमोशनसाठी उती संयोजी  Connectiv e  (आधार देणारी) शरीराच्या वेगवेगळ्या रचनांना बंधनकारक करण्यासाठी ऊती चेता  उती  Nervous   - मज्जातंतूंच्या आवेगांच्या आचरणासाठी ऊती. वेगवेगळ्या प्रकारच्या वनस्पती ऊती  वनस्पती ऊती वनस्पती  ऊती  वनस्पती आणि प्रजनन ऊतींपासून बनलेल्या असतात. वनस्पतींच्या ऊतींचे दोन प्रकारात वर्गीकरण केले जाते: I. मेरिस्टेम्स कि...

Synonyms / Antonyms : English Grammar

  All Words are comes from daily newspaper like The Hindu, The Times of India, The Indian Express and Economic Times 1.  Assiduously - निश्चितपणे (noun) with great care and preservance  Synonyms- diligently, industriously, laboriously Antonyms- inactively, idly 2. Assorted - मिश्रित (adjective ) of various sorts put together, miscellaneous Synonyms- diverse, miscellaneous, sundry, motley, heterogeneous  Antonyms- same, homogeneous, uniform, like, unique, alike, alone 3. Dabble -  एखाद्या गोष्टीत फारशा गंभीरपणाने लक्ष न घालणे, उडतउडत करणे, वरवर करणे, लुडबुड करणे. (verb) Immerse (one's hands or feet) partially in water and move them around gently / Move the bill around in shallow water while feeding / Take part in an activity in a casual or superficial way Synonyms- toy with, tinker with, potter about with Antonyms- ignore, dismiss   4. Deplete - कमी   होणे (verb) use up the supply of ; exhaust the abundance of / diminish in number or...

उती - Tissues : प्राणी उती (Animal Tissues)

अतिरिक्त पेशींसह एक किंवा अधिक प्रकारच्या विशिष्ट पेशींचे एकत्रीकरण म्हणजे ऊती. ऊतींच्या अभ्यासाला हिस्टॉलॉजी (Histology) म्हणतात. उतींचे प्रकार* साध्या ऊती (Simple tissue:- विशिष्ट कार्य करण्यासाठी उत्पत्ती, स्वरूप, संरचना आणि एकत्र काम करणाऱ्या पेशींचा एक गट. कंपाऊंड ऊती (Compound tissue):  पेशींचा समूह त्यांच्या रचना आणि कार्यप्रणालीमध्ये भिन्न परंतु विशिष्ट कार्य करण्यासाठी सह-समन्वय.  प्राण्यांच्या ऊतींना त्यांची रचना आणि कार्ये यांच्या आधारावर चार मूलभूत प्रकारांमध्ये विभागले जाऊ शकते. Epithelial tissue (एपिथेलियल ऊती) उपकला ऊतक. Connective tissue (संयोजी ऊती)  Muscular tissue (स्नायू ऊती) Nervous tissue ( चेता  उती) Epithelial tissue (एपिथेलियल ऊती) उपकला ऊतक.:- शरीराच्या बाह्य पृष्ठभागावर आणि अंतर्गत अवयवांना व्यापून टाकणार्‍या पेशींच्या एक किंवा अधिक थरांनी बनलेला हा एक सोपा ऊतक आहे. पेशी कमी बाह्य सामग्रीसह एकमेकांच्या अगदी जवळ ठेवल्या जातात. एपिथेलियल पेशी नॉन-सेल्युलर बेसमेंट मेम्ब्रेनवर पडून असतात.  एपिथेलियल ऊती मध्ये सामान...